تجزیه و تحلیل GPC یا کروماتوگرافی ژل تراوا یک روش جداسازی برای شناسایی ترکیبات پلیمری و بیولوژیکی مانند پروتئین ها است. در تجزیه و تحلیل GPC، ابتدا مولکول های نمونه به طور کامل در یک حلال حل می شوند و سپس مولکول ها از طریق ستون های متخلخل بسته به ابعاد مولکول ها جدا می شوند. پس از تزریق محلول، مولکول‌های بزرگ جدا می‌شوند و سپس مولکول‌های کوچک می‌توانند راحت‌تر به منافذ ستون نفوذ کنند و با تاخیر زمانی خارج شوند. نتیجه جداسازی بر اساس وزن مولکولی است. وزن مولکولی ترکیبات با مقایسه زمان خروج مولکول ها با منحنی استاندارد یا کالیبراسیون محاسبه می شود.

روش‌های کروماتوگرافی اساساً روشی برای جداسازی فیزیکی هستند و اجزایی که باید جدا شوند بین دو فاز پراکنده می‌شوند. یکی از فازها ایستا و دیگری که از آن می گذرد فاز متحرک است. فعل و انفعالات کروماتوگرافی که رخ می دهد نتیجه یک سری عملیات جذب و دفع مکرر است که در حین انتقال اجزای نمونه از فاز ساکن صورت می گیرد و جداسازی آنها به اختلاف ضریب تقسیم هر جزء از نمونه مربوط می شود. . یکی از دسته بندی های روش های کروماتوگرافی بر اساس اندازه مولکولی است. در این نوع کروماتوگرافی، ستون با موادی که دارای منافذ دقیق کنترل شده هستند پر می شود و با توجه به تفاوت در اندازه مولکولی، نمونه به راحتی از ستون خارج می شود. فاز ثابت به طور کلی در این روش ها ژل مانند است که شامل پیوند سه بعدی دکستران با اپی کلروهیدرین است. در روش GPC جداسازی پلیمرهای محلول در حلال های آلی توسط فاز ساکن از نوع پلی استر انجام می شود. این روش در نهایت برای تعیین جرم مولکولی و شناسایی و همچنین جداسازی مواد با انواع جرم مولکولی کم استفاده می شود.

در روش GPC، پرکننده‌های ستونی که فاز ساکن را تشکیل می‌دهند، به نوعی مانند غربال مولکولی عمل می‌کنند. به این ترتیب مولکول های کوچکتر از اندازه منافذ پرکننده ها وارد آنها می شوند، در حالی که مولکول های بزرگتر از قطر منافذ دفع می شوند. به این ترتیب مولکول های بزرگتر سریعتر از ستون خارج می شوند. اگر مولکول های کوچکتر به طور منظم در داخل و خارج حفره ها پراکنده شوند و در نتیجه دیرتر از ستون خارج شوند. به طور شماتیک این مکانیسم در شکل زیر نشان داده شده است. در کروماتوگرام، مولکول های بزرگتر پیک اولیه و مولکول های کوچکتر پیک نهایی را با زمان بازداری طولانی تر تشکیل می دهند. زمان بازداری تقریب خوبی از جرم مولکولی است. البته شکل مولکول نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.

آشکارسازها در تجزیه و تحلیل GPC:

آشکارساز ضریب شکست RI
آشکارساز فرابنفش - قابل مشاهده
آشکارساز مادون قرمز IR
آشکارساز فلورسانس
آشکارساز الکتروشیمیایی